Scroll (SCR) Nedir?

Giriş

Scroll (SCR), Ethereum ağı üzerindeki yüksek işlem maliyetleri ve sınırlı işlem hacmi sorunlarını sıfır bilgi kanıtı rollup teknolojisiyle ele alan bir Katman 2 ölçeklendirme çözümüdür. Sıfır bilgi tabanlı Ethereum Sanal Makinesi (zkEVM), Scroll’ün Ethereum altyapısı ile yüksek düzeyde uyumlu olmasını sağlar; bu sayede geliştiriciler uygulamalarını değiştirmek zorunda kalmadan akıllı sözleşme dağıtımı gerçekleştirebilirler.

Scroll blok zinciri, işlemleri zincir dışı olarak işleyip bunları kriptografik kanıtlarla Ethereum ana ağına göndermek suretiyle Ethereum’un olanaklarını artırır. Bu yaklaşım, gas ücretlerini düşürür ve verimliliği artırır; aynı zamanda merkeziyetsizlik ve güvenlik ilkelerine bağlı kalır. SCR tokeni, Scroll ekosisteminde önemli bir rol oynar; işlem ücreti ödemelerini sağlar, doğrulayıcı ve sıralayıcı gibi ağ katılımcılarını teşvik eder ve yönetişime katılımı mümkün kılar. Hem kullanım hem de yönetişim tokeni olarak SCR, Scroll Katman 2 çözümünü destekler ve topluluk odaklı bir geliştirme ile karar süreçlerini teşvik eder.

Scroll Nedir?

Scroll (SCR), sıfır bilgi kanıtları ve blok zinciri tasarımındaki yenilikleri kullanarak, Ethereum’un verimliliğini ve erişimini artırmak için geliştirilen bir Katman 2 ölçeklendirme çözümüdür. Ethereum üzerine daha duyarlı ve geniş kullanıcı tabanına sahip bir katman ekler. Geliştiriciler ve kullanıcılar, Scroll ile yeni araç veya iş akışları öğrenmeden Ethereum uyumluluğu sayesinde kolayca geçiş yapabilirler.

Scroll, zkEVM tabanlı bir rollup biçiminde tasarlanmıştır; işlemler zincir dışında işlenir ve kriptografik kanıtlar Ethereum ana ağına yayımlanır. Böylece tüm faaliyetler Ethereum’un kurallarına uygun şekilde sürdürülür; güvenlik, merkeziyetsizlik ve sansür direnci korunur. Scroll, Ethereum işlevlerini kopyalayarak kullanıcıların Uniswap veya Aave gibi merkeziyetsiz uygulamalarla (dApp) daha hızlı ve düşük gas ücretli olarak etkileşim kurmasını sağlar. Önceliği güvenlik olan bu ölçeklendirme çözümünün temel amacı, Ethereum’un ölçeklenebilirlik sorunlarını yüksek güvenliği devam ettirerek çözmektir.

zkEVM Tipleri: Tip 1’den Tip 4’e

Ethereum’un kurucularından Vitalik Buterin, zkEVM’leri Ethereum protokolü ve Ethereum Sanal Makinesi (EVM) ile uyumluluk düzeyine göre dört grupta sınıflandırmıştır:

Tip 1: Tam Ethereum-Eşdeğeri zkEVM’ler

Bu zkEVM’ler, mevcut Ethereum sisteminde hiçbir değişiklik yapmaz; tam eşdeğerliği hedefler. Ethereum’un durum ve işlem ağaçları, hash fonksiyonları ve diğer konsensüs mantığı gibi tüm unsurlar korunur. Böylece mevcut Ethereum uygulamaları ve altyapısı doğrudan çalışır. Ancak, Ethereum’un karmaşıklığı nedeniyle kanıt üretme süreleri daha uzun olabilir.

Tip 2: Tam EVM-Eşdeğeri zkEVM’ler

Tip 2 zkEVM’ler, EVM ile tam uyumluluğu hedefler; mevcut uygulamalar minimum değişiklikle çalışır. Kanıt üretimini kolaylaştırmak için Ethereum veri yapılarında küçük değişiklikler yapabilirler. Bu ufak değişiklikler, tam Ethereum protokol eşdeğerliğini bozsa da çoğu uygulama ile uyumluluğu korur.

Tip 3: Neredeyse EVM-Eşdeğeri zkEVM’ler

Bu zkEVM’ler, EVM ile büyük ölçüde uyumludur fakat performans artışı için Ethereum’un tasarımında ciddi değişikler yapar. Bazı uygulamalar değiştirilmeye ihtiyaç duyabilir. Uyumlulukta küçük kayıp karşılığında yüksek verimlilik sunar.

Tip 4: Yüksek Seviye Dil-Eşdeğeri zkEVM’ler

Tip 4 zkEVM’ler, Solidity gibi yüksek seviye programlama dillerini destekler ancak EVM bytecode’unu doğrudan çalıştırmaz; yüksek seviye kodu kendi özgün bytecode’larına çevirirler. Bu yaklaşım, mevcut uygulama ve araçlarda önemli güncellemeler gerektirir. Kanıt üretimini hızlandırırken, geliştiricilerden ciddi uyarlamalar ister.

Scroll, Tip 1 zkEVM olarak tam Ethereum eşdeğeri olmayı hedefler; bu sayede mevcut uygulama ve altyapı ile sorunsuz entegrasyon sağlanır. Ethereum işlevlerini değiştirmeden kopyalar ve hem geliştirici hem de kullanıcılar için tam uyumluluk ve kullanım kolaylığı sağlar.

Scroll Nasıl Çalışır?

Scroll, zkEVM tabanlı rollup mimarisiyle Ethereum’un ölçeklenebilirliğini artırır. İşlemler Scroll ağı üzerinde zincir dışında işlenir ve özet kriptografik kanıtlar Ethereum ana ağına gönderilir; böylece Ethereum’un güvenliği ve merkeziyetsizliği korunurken işlem hacmi artar ve maliyet azalır.

İşlemler önce Scroll ağında zincir dışında yürütülür. Bu, Ethereum Sanal Makinesi (EVM) işlemlerinin mevcut akıllı sözleşmeler ve merkeziyetsiz uygulamalar (dApp) ile uyumlu şekilde, Ethereum’un işlevselliğini yansıtan bir ortamda çalıştırılması anlamına gelir.

Ardından Scroll, sıfır bilgi kanıtları olan özellikle zk-SNARK’lar üretir. Bu kriptografik kanıtlar, temel veriler ifşa edilmeden zincir dışı hesaplamaların geçerliliğini doğrular; gizlilik ve güvenlik sağlanır. Üretilen kanıtlar ve işlem verileri Ethereum Katman 1’e gönderilir; akıllı sözleşmeler bu kanıtların doğru işlem ve ağ kurallarına uygun olup olmadığını kontrol eder.

Bu yöntem, ölçeklenebilirlik, maliyet etkinliği, güvenlik ve merkeziyetsizlik gibi avantajlar sunar. Böylece Scroll, Ethereum kullanıcıları ve geliştiricileri için verimli ve ölçeklenebilir bir çözüm sağlar; dApp’lerin ve genel Ethereum ekosisteminin gelişimini destekler.

Scroll’a Nasıl Başlanır?

Kullanıcılar Scroll’u, ana ağı veya Ethereum’un Sepolia test ağına inşa edilmiş olan Scroll Sepolia test ağı üzerinden kullanmaya başlayabilir. Başlangıç için, kullanıcıların MetaMask gibi uyumlu bir cüzdan kurup Scroll ağına bağlanması gerekir. Ağa bağlıktan sonra, Scroll dokümantasyonundaki otomatik araçlar veya manuel yöntemlerle yapılandırmalar eklenebilir. Bağlantı sağlandığında, köprü uygulaması ile Ethereum’dan Scroll’e varlık transferi mümkündür.

Scroll Sepolia test ağı, kullanıcıların gerçek fon kullanmadan Scroll’ün işlevlerini denemelerini sağlar. Köprü uygulamasıyla, Sepolia faucet’dan testnet ETH alınıp Scroll Sepolia ağına transfer edilebilir. Sonrasında, önceden dağıtılmış demo uygulamalar olan Uniswap ve Aave ile etkileşim kurulabilir. Test ağı, geliştiriciler ve kullanıcılar için Scroll ekosistemini güvenli şekilde keşfetme imkanı sunar.

Scroll’un Özellikleri

Scroll, Ethereum üzerinde daha verimli ve maliyet avantajlı bir kullanıcı deneyimi sunar. İşlemleri zincir dışında işleyip kanıtlarını Ethereum ana ağına göndererek gas ücretlerini önemli ölçüde düşürür. Böylece yüksek işlem maliyetlerinden çekinen daha geniş bir kullanıcı kitlesi merkeziyetsiz uygulamalara erişebilir.

Scroll Ana Ağ

Scroll ana ağı, Ethereum üzerine kurulu canlı, tamamen işlevsel bir Katman 2 ağdır. Geliştiriciler, merkeziyetsiz uygulamalarını (dApp) doğrudan güvenlikten veya Ethereum ile uyumluluktan ödün vermeden, ölçeklenebilir ve düşük maliyetli bir platformda dağıtabilirler.

Scroll Sepolia Test Ağı

Sepolia test ağı, Scroll ekosisteminin parçası olarak geliştiricilere, ana ağa dağıtım öncesinde merkeziyetsiz uygulamalarını test etme, iyileştirme ve optimize etme olanağı sunan bir test ortamı sağlar. Scroll ana ağı ile aynı işlevleri yansıtarak, finansal risk olmadan gerçek senaryoları simüle etmeye olanak tanır. Geliştiriciler, Scroll Sepolia Faucet veya üçüncü taraf Ethereum test faucet’larından test tokenleri alabilir. Bu tokenler ağda etkileşimi ve uygulama testlerini maliyetsiz gerçekleştirir.

Sepolia Testnet, Uniswap ve Aave gibi önceden dağıtılmış araç ve uygulamalara sahiptir. Geliştiriciler, bu dApp’lerle entegrasyon testi, işlev keşfi ve kullanıcı deneyimi iyileştirmesi gibi işlemleri kolayca yapabilir, böylece kurulum süresini azaltır ve geliştirmeye odaklanırlar.

Scroll Bridge entegrasyonu, testnet üzerinde tamamen işlevseldir; geliştiricilere Ethereum ile Scroll Katman 2 ağı arasında token transferlerini simüle etme olanağı sunar. Bu özellik, ana ağ öncesinde ağlar arası işlemlerin kapsamlı olarak test edilmesini sağlar. Birden fazla blok gezgini (Scrollscan, L2Scan, Dora Explorer) tarafından desteklenmektedir; bu araçlarla işlemler izlenebilir, sözleşme etkileşimleri analiz edilebilir, sorunlar tespit edilebilir ve hata ayıklama kolaylaşır.

Kapsamlı Dokümantasyon ve SDK

Scroll, geliştiricilerin altyapısını daha hızlı kavramasına ve projelerini kolayca inşa etmesine yardım edecek ayrıntılı, erişilebilir dokümantasyon sunar. Dokümantasyonda dağıtım, entegrasyon ve sorun giderme için rehberler bulunur, projelerin Scroll ekosistemine uyumunu kolaylaştırır.

Özelleşmiş blok zinciri veya uygulama dağıtmak isteyenler için Scroll, geliştiricilere kendi blok alanları üzerinde kontrol imkanı tanıyan ve projeye özel blok zinciri çözümleri geliştirmelerine olanak veren bir SDK sağlar.

Scroll \$SCR Tokenomisi

Scroll (SCR) tokeni, Scroll ekosisteminin merkezi bir unsuru olup yönetişim mekanizmasının temelini oluşturur ve ağın merkeziyetsizleşmesini destekler. Toplam arzı 1 milyar SCR ile sınırlandırılmıştır ve dağıtım, platformun büyüme ve sürdürülebilirlik unsurlarını destekleyecek şekilde yapılandırılmıştır.

Token Dağıtımı

Ekosistem ve Büyüme (%35): Scroll ekosisteminin geliştirilmesi ve genişletilmesi amaçlanır. Scroll DAO Hazinesi (%10) ve ekosistem teşvikleri ile Binance Launchpool dağıtımı (%25) bu kapsamda değerlendirilir.

• Scroll Katılımcıları (%23): Takım üyeleri, danışmanlar ve gelecekte katılacak katkıcılar için ayrılmıştır; projeye katkı sunanları motive eder.
• Yatırımcılar (%17): Scroll’de finansal destek sağlayan kişi ve kurumlara tahsis edilir, proje geliştirme ve operasyonlarını destekler.
• Scroll Vakfı (%10): Vakfın araştırma, geliştirme ve topluluk çalışmaları gibi girişimlerini destekler.
• Airdrop’lar (%15): Scroll topluluğunun erken benimseyen ve aktif katılımcılarını ödüllendirir; %7 ilk aşamada, %8 ise ilerideki airdrop’lar için ayrılmıştır.

Scroll’ün Hakediş Takvimi ve Kullanım Alanları

Projenin uzun vadeli istikrarını sağlamak ve teşvikleri uyumlu hale getirmek için belirli tahsisler hakediş takvimiyle sınırlandırılır. Yatırımcılar ve katkıcılar için ayrılan tokenler, genellikle belli bir süre kilitlenir ve kademe kademe serbest kalır. Bu sayede arz dengelenir ve piyasa dalgalanmaları azaltılır.

SCR tokenleri, yönetişimin ötesinde sağlayıcıları ve sıralayıcıları teşvik ederek ağ güvenliği ve verimliliğinde rol oynar. Scroll tam merkeziyetsizleştikçe, SCR birçok protokol işlevinin, işlem doğrulama ve ağ bakımının merkezinde yer alacaktır.

Scroll Ekosistemi ve dApp’ler

Scroll, DeFi, oyun ve altyapı gibi sektörlerden birçok projeyi kendine çeken, merkeziyetsiz uygulamalar (dApp) için önemli bir platform haline gelmiştir.

Aave V3

Aave V3’ün Scroll ana ağına dağıtılması teklif edilmiştir; amaç, Scroll ekosisteminde anahtar DeFi uygulaması olarak konumlanmaktır. İlk dağıtımda, WETH, USDC ve wstETH teminat olarak desteklenecek; USDC ayrıca borç alma için kullanılabilecektir.

Aave, önde gelen merkeziyetsiz likidite protokolü olarak Scroll ana ağı üzerinde V3 sürümünü dağıtmayı amaçlamaktadır. Bu sayede kullanıcılar WETH, USDC ve wstETH gibi varlıkları yatırıp borç alabilir. Aave’nin Scroll’deki kullanımı, Scroll’ün zkEVM rollup’undan düşük maliyet ve yüksek verim avantajı sağlar, DeFi’nin yeni kullanıcı kitlelerine ulaşmasını mümkün kılar.

Stargate Bridge

Stargate, zincirler arası transferlerin kolaylaştırılması için Scroll’e entegre edilen bir likidite protokolüdür. Stargate ile varlıklar, Arbitrum, Optimism ve Avalanche gibi diğer EVM uyumlu ağlar arasında hareket ettirilebilir. Bu entegrasyon, Scroll’ün kullanıcılar için ağlar arası varlık transferini maliyet ve hız avantajıyla sunma hedefine uygundur.

Uniswap

Uniswap, Scroll’e entegre olmayı değerlendiren popüler merkeziyetsiz borsadır (DEX). Scroll’ün zkEVM altyapısı ile Uniswap, token swap işlemlerini daha düşük gas ücreti ve daha hızlı şekilde çok daha geniş bir kullanıcı kitlesine ulaştırabilir. Bu dağıtım, Scroll’ün DeFi alanındaki gücünü artırır ve yüksek verimlilik arayan likidite sağlayıcılarını çeker.

Lido

Lido’nun likit staking hizmetinin Scroll ekosistemine eklenmesi hedeflenmiştir. Lido üzerinden Scroll’de Ethereum stake eden kullanıcılar, ellerindeki varlıkları satmadan staking ödülleri kazanabilirler. Scroll’ün ölçeklenebilir altyapısı ve Lido’nun staking modeli, maliyet avantajlı ve işlevsel bir deneyim arayan kullanıcıları cezbetmektedir.

DeBank

Web3 portföy takip aracı DeBank, Scroll ile entegre olarak kullanıcıların DeFi varlıklarını kolayca izlemelerini sağlar. Token bakiyeleri, getiri ödülleri ve borç pozisyonları Scroll ekosisteminde takip edilir. DeBank’ın analiz araçları, varlık yönetimini basitleştirerek kullanıcı deneyimini artırır.

Scroll Geliştirme Ekibi, Destekçileri ve Ortakları

Scroll’un geliştirme ekibi Sandy Peng, Haichen Shen ve Ye Zhang’dan oluşur ve ekip, Ethereum’un ölçeklenebilirlik sorunlarına çözüm odaklı gelişim süreçlerini yönetmektedir. Ekip, 30 ülkede dağılan üyeleriyle merkeziyetsizlik ve kapsayıcılığa önem verir.

Uluslararası işbirliğiyle, Scroll’ün açık kaynak kodlu sıfır bilgi Ethereum Sanal Makinesi (zkEVM) hayata geçirilmiştir. Geliştirme çalışmalarında Ethereum Foundation Privacy and Scaling Explorations (PSE) ekibi ve bireysel katkıcılar da yer almıştır; bu sayede zkEVM, Ethereum’un ilkeleriyle tam uyumlu şekilde geliştirilmiştir.

Scroll Ortakları ve Yatırımcıları

Scroll, kripto para ve blok zinciri sektöründe büyük yatırımcı ve destekçilerle önemli ortaklıklar kurmuştur. Bu işbirlikleri, Ethereum’u etkin biçimde ölçeklendirme kararlılığını ortaya koyar.

Eylül 2024’te merkeziyetsiz staking protokolü Ether.fi, Scroll’ü Katman 2 mutabakat katmanı olarak entegre etti; bu iş birliği, Ether.fi’nin işlemlerini Scroll’ün sıfır bilgi rollup teknolojisiyle verimli şekilde gerçekleştirmesi hedefini taşır. Gazsız işlemlerle Ether.fi, ücret kaynaklı engelleri ortadan kaldırır ve kullanıcılar için daha erişilebilir bir platform oluşturur. Bu ortaklık, Ether.fi’nin staking hizmetlerini geliştirirken, kullanıcıların işlem maliyeti endişesi olmadan protokolle etkileşimini sağlar; işlevsellik ve erişilebilirlik artar.

Ekim 2024’te Scroll, zincir üstü analiz platformu Nansen ile iş birliğine gitti. Bu ortaklık, Scroll ekosisteminde blok zinciri verileri ve içgörülerinin erişimini artırmaya yöneliktir. Geliştirici ve yatırımcılar, detaylı analizler ve karar almada yol gösterici bilgilerden yararlanır. Nansen’in veri analizindeki uzmanlığı, işlem izleme, eğilim analizi ve kullanıcı davranışının değerlendirilmesiyle Scroll ekosistemine değer katar ve platformu merkeziyetsiz finans ile blok zinciri projeleri için cazip bir ortam haline getirir.

Başlıca Yatırımcılar

Kripto para yatırım firması Polychain Capital, Mart 2023’te Scroll’ün 50 milyon dolarlık fonlama turuna katılarak projenin değerlemesini 1.8 milyar dolara yükseltti.

Küresel yatırım fonu Sequoia Capital’ın Çin kolu Sequoia China da Mart 2023’teki finansman turunda Scroll’e yatırım yaptı; bu yatırım, projenin büyümesini ve gelişimini destekledi.

Bain Capital Crypto, Scroll’ün 50 milyon dolarlık yatırım turunun yatırımcıları arasında yer aldı ve Scroll’ün vizyon ve teknolojisine duyulan güveni gösterdi. Mart 2023’te, OKX’in yatırım iştiraki OKX Ventures da Scroll’e stratejik yatırım yaptı. Bu yatırım, OKX Ventures’ın, zincir dışı yeni nesil çözümlerle Ethereum ölçeklenebilirliğini destekleme yaklaşımı ile uyumludur.

Bu ortaklıklar ve finansmanlar, Scroll’ün Ethereum’daki ölçeklenebilirliği ve kullanım kolaylığını artırma potansiyelinin sektörce sahiplenildiğini gösterir ve Scroll’ü ekosistemde güçlü bir oyuncu yapar.

Scroll’un Finansman Turları

Seri A (Nisan 2022)

Scroll, Bain Capital Crypto, Polychain Capital ve Sequoia China liderliğinde, Nisan 2022’de 30 milyon dolar yatırım aldı. Fonlar, zkEVM teknolojisinin geliştirilmesi ve ekibin büyütülmesi için kullanıldı.

Seri B (Mart 2023)

Mart 2023’te ek 50 milyon dolar yatırımla toplam fonlama 83 milyon dolara ulaştı. Katılımcı yatırımcılar arasında Moore Capital Management, Variant Fund, Newman Capital, IOSG Ventures ve Qiming Venture Partners yer aldı.

Değerleme

Seri B turu sonrası Scroll’ün değeri yaklaşık 1.8 milyar dolara ulaştı; bu, sektörde Scroll’ün Ethereum ölçeklenebilirliği ve verimliliğine katkı potansiyelinin önemli bir göstergesidir. Söz konusu finansman, Scroll’ün gelişimini hızlandırarak ana ağın devreye alınmasını ve temel protokol yükseltmelerinin uygulanmasını sağladı.

SCR Nasıl Satın Alınır?

SCR sahibi olmanın bir yolu merkezi bir kripto para borsası kullanmaktır. İlk adım bir Gate TR hesabı oluşturmak ve KYC sürecini tamamlamaktır. Hesabınıza para ekledikten sonra spot piyasasında SCR satın alma adımlarını buradan inceleyebilirsiniz.

Sonuç

Scroll (SCR), Ethereum’un ölçeklenebilirlik ve maliyet sorunlarını zk-rollup teknolojisi ile çözmek, verimliliği artırmak ve güvenlik ile merkeziyetsizliği korumak için geliştirilmiş bir Katman 2 ölçeklendirme çözümüdür. zkEVM uyumluluğu sayesinde geliştiriciler, mevcut kodlarını değiştirmeden dApp’ler dağıtabilir; platform, hem kullanıcı hem de geliştiriciler için erişilebilir ve kolay kullanımlı hale gelir.

Scroll ekosistemi; canlı ana ağı, risksiz denemeler için Scroll Sepolia test ağı, kapsamlı geliştirici dokümantasyonu ve özelleştirilmiş blok zinciri çözümleri için SDK gibi özelliklere sahiptir. SCR tokeni ise kullanım ve yönetişim tokeni olarak ağa katılımı ve merkeziyetsizliği destekler.

Scroll’ün Ether.fi ve Nansen ile işbirliği ve Polychain Capital, Sequoia China ve Bain Capital Crypto gibi önemli yatırımcıların finansal desteği, başarısını güçlendirmektedir. 1.8 milyar dolarlık değerlemesiyle Scroll, Ethereum ekosisteminde büyüme ve inovasyonu ileri taşıyacak, merkeziyetsiz uygulama ve blok zinciri tabanlı çözümler için ölçeklenebilir, verimli ve kullanıcı dostu bir ortam sunacaktır.