zkSync (ZK) Nedir? Ethereum Layer 2 Rehberi ve Gate TR'de ZK Nasıl Satın Alınır?

ZK, ZKsync ekosistemiyle ilişkili yerel tokendir. Protokol yönetişiminde rol oynar ve token sahiplerinin belirlenen yönetişim kuralları çerçevesinde ağ güncellemeleri ve diğer konularla ilgili kararlara katılmasını sağlar.

Projenin adı zkSync olsa da ZK sembolüyle işlem gören token, ETH’den farklı bir varlıktır. Ayrıca genel bir kriptografik kavram olan sıfır bilgi ispatlarıyla karıştırılmamalıdır.

Bu rehberde ZKsync’in nasıl çalıştığını, Layer 2 teknolojisini farklı kılan özellikleri, ZK tokeninin kullanım alanlarını ve Gate TR’de ZK piyasalarına nasıl erişilebileceğini ele alıyoruz.

Önemli Noktalar

• ZKsync, sıfır bilgi ispatı teknolojisi üzerine geliştirilmiş bir Ethereum ölçeklendirme ekosistemidir.
• ZKsync Era, işlemleri gruplar hâlinde işleyen ve Ethereum üzerindeki durum değişikliklerini doğrulamak için geçerlilik ispatları kullanan bir Layer 2 ağıdır.
• ZK, ekosistemin yerel tokenidir ve protokol yönetişiminde önemli bir rol oynar.
• Sıfır bilgi ispatları, doğrulayıcının tüm süreci yeniden gerçekleştirmesine gerek kalmadan bilgilerin veya hesaplamaların doğruluğunu kanıtlamak için kullanılan kriptografik yöntemlerdir.
• Kullanıcılar, Gate TR üzerinden ZK/USDT ve ZK/TRY piyasalarını inceleyebilir.

zkSync Nedir ve Ethereum Neden Layer 2 Teknolojisine İhtiyaç Duyar?

Ethereum, akıllı sözleşmeleri ve merkeziyetsiz uygulamaları destekler. Ancak talebin yoğun olduğu dönemlerde tüm işlemlerin doğrudan ana ağ üzerinde gerçekleştirilmesi yüksek maliyetlere neden olabilir.

Layer 2 ağları, işlemleri ayrı bir ortamda gerçekleştirerek ve önemli doğrulama veya kesinleştirme işlevleri için Ethereum’u kullanarak bu soruna çözüm sunmayı amaçlar.

ZKsync, işlemleri gruplar hâlinde işlemek için bu yaklaşımı kullanır.

Her işlemi Ethereum’a ayrı bir ana ağ işlemi olarak göndermek yerine Layer 2 ağı, birden fazla işlemi gerçekleştirir ve ortaya çıkan durum değişikliklerinin geçerli olduğunu gösteren kriptografik kanıtlar oluşturur.

Bu yöntem, Ethereum’un her kullanıcı işlemi için doğrudan gerçekleştirmesi gereken işlem yükünü azaltabilir.

ZKsync, tek bir blockchain’den ziyade daha geniş bir ekosistemdir.

ZKsync Era bir ZK rollup ağıdır. Daha geniş ZKsync mimarisi ise farklı yapılandırmalara sahip, birbiriyle bağlantılı blockchain ağlarının geliştirilmesini destekler.

Amaç, Ethereum ile ilişkili kesinleştirme özelliklerine ihtiyaç duyan uygulamalar için farklı işlem ortamlarını ve operasyonel gereksinimleri destekleyen bir altyapı sunmaktır.

Ancak Layer 2 teknolojisi, tüm sınırlamaları ve riskleri ortadan kaldırmaz.

Ağ ücretleri, işlem süreçleri, köprü sistemlerinin tasarımı, güncelleme yetkileri ve uygulamaların güvenliği önemini korur.

ZK-Rollup Teknolojisi Nasıl Çalışır?

Sıfır bilgi ispatı kullanan rollup teknolojisinin temel amacı, işlemleri ana blockchain dışında gerçekleştirirken ortaya çıkan durum değişikliklerinin protokol kurallarına uygun olduğunu kriptografik olarak kanıtlamaktır.

ZKsync Era’da işlemler gerçekleştirilir ve gruplar hâlinde bir araya getirilir.

Bir ispat oluşturucu (prover), işlem grubu için geçerlilik ispatı üretir. Ethereum üzerindeki doğrulayıcı (verifier) ise bu ispatı kontrol eder.

Gerekli doğrulama ve kesinleştirme koşulları karşılandığında ilgili durum değişiklikleri kesinleşebilir.

Sıfır bilgi ispatları genellikle gizlilikle ilişkilendirilir. Ancak ZK rollup sistemlerindeki temel amaçları her zaman işlem ayrıntılarını gizlemek değildir.

Bu bağlamda sıfır bilgi ispatları, hesaplamaların doğruluğunu verimli şekilde doğrulamak için kullanılır.

Belirli bir uygulamanın gizlilik özellikleri sunup sunmadığı, tasarımına ve hangi verileri erişilebilir hâle getirdiğine bağlıdır.

ZKsync Era, akıllı sözleşmeler için EraVM adlı yürütme ortamını da kullanır.

EraVM, Solidity tabanlı uygulamalar dahil olmak üzere Ethereum geliştirme süreçlerini destekler. Ancak geliştiricilerin akıllı sözleşmeleri dağıtırken yürütme ve derleme süreçlerindeki farklılıkları dikkate alması gerekebilir.

Kullanıcılar açısından hedeflenen avantajlar arasında işlemlerin daha verimli gerçekleştirilmesi ve aynı işlemlerin doğrudan Ethereum ana ağında yapılmasına kıyasla daha düşük işlem maliyetleri bulunur.

Gerçek maliyetler ve işlem onay süreçleri ise ağ koşullarına ve gerçekleştirilen işlemin türüne bağlıdır.

ZKsync Era ve Daha Geniş ZKsync Ekosistemi

ZKsync Era, Ethereum’un ölçeklenebilirliğini artırmak için geliştirilmiş bir Layer 2 rollup ağıdır.

Ethereum geliştiricilerinin aşina olduğu birçok araçla uyumlu bir ortamda akıllı sözleşmeleri, merkeziyetsiz finans uygulamalarını ve diğer blockchain tabanlı hizmetleri destekler.

Ancak ZKsync ekosistemi yalnızca Era’dan oluşmaz.

ZK Stack teknolojisi, ekiplerin ek ZKsync ağları geliştirmesine olanak tanır.

Bu ağlar, kendilerine özgü yürütme ortamlarına ve çalışma yapılandırmalarına sahip olabilir.

Amaç, bu ağların ortak altyapı ve zincirler arası özelliklerle daha geniş bir ağ oluşturmasıdır.

Bununla birlikte, birlikte çalışabilirlik düzeyi mevcut sistemlere ve entegrasyonlara bağlıdır.

Bu ayrım, uygulamaları kullanırken veya varlık transferi gerçekleştirirken önemlidir.

ZKsync Era üzerindeki bir varlık, Ethereum’da veya başka bir ZKsync ağında aynı isimle bulunan varlıkla otomatik olarak aynı değildir.

Varlık transferi gerçekleştirmeden önce ağ desteği, köprü mekanizmaları, token sözleşmeleri ve alıcı bilgileri kontrol edilmelidir.

Dolayısıyla ZKsync’in tasarımı birbiriyle ilişkili iki hedefe odaklanır: İşlem kapasitesini artırmak ve daha geniş bir blockchain ağı ekosistemini desteklemek.

Teknoloji, bu hedeflere yönelik altyapı sunar. Ancak her uygulamanın performansı, güvenliği ve benimsenme düzeyi kendi teknik uygulamasına bağlıdır.

ZK Tokeni Ne İçin Kullanılır?

ZK, ZKsync ekosistemiyle ilişkili yerel tokendir. Mevcut kullanım alanları arasında ağın yönetişim süreçlerine katılım bulunur.

Yönetişim ve Protokol Kararları

ZK sahipleri, geçerli kurallar kapsamında doğrudan veya oy haklarını devrederek yönetişim tekliflerine katılabilir.

Bu teklifler; protokol güncellemeleri, ağ parametreleri ve yönetişim sisteminin yetki alanındaki diğer konularla ilgili olabilir.

ZKsync yönetişim sistemi, token sahiplerinin katılımını sağlayan mekanizmalar ve güvenlikle ilgili denetim süreçleri dahil olmak üzere farklı sorumluluklara sahip birden fazla yapıdan oluşur.

Bu nedenle ZK sahibi olmak, tek bir kişinin protokolü bağımsız olarak değiştirebileceği anlamına gelmez.

Kararlar, yönetişim süreçlerine ve ilgili kurallara tabidir.

Tokenin kullanım alanları, onaylanan yönetişim kararları doğrultusunda zaman içinde değişebilir.

Kullanıcılar, hâlihazırda uygulanan işlevlerle öneri aşamasındaki mekanizmaları veya geleceğe yönelik planları birbirinden ayırmalıdır.

Token Arzı

ZK’nın maksimum arzı 21 milyar token ile sınırlandırılmıştır.

Arz sınırları ve token dağıtım takvimleri, tokenin yönetişim işlevinden farklı konulardır. Ayrıca tüm tokenlerin aynı anda dolaşıma girmesi gerekmez.

Token arzına ilişkin bilgiler, bir dijital varlığın ekonomik yapısını anlamaya yardımcı olur. Ancak tokenin piyasa değerini veya gelecekteki performansını belirlemez.

Yönetişim kuralları ve token mekanizmaları da geçerli protokol süreçleri aracılığıyla güncellenebilir.

zkSync (ZK) ve Sıfır Bilgi İspatları Arasındaki Fark

ZKsync ve sıfır bilgi ispatları birbiriyle ilişkili kavramlardır. Ancak aynı anlama gelmezler.

Sıfır bilgi ispatları, bir bilginin tamamını açıklamadan belirli bir ifadenin doğru olduğunu kanıtlamaya olanak tanıyan kriptografik yöntemlerdir.

Farklı ispat sistemleri, farklı özelliklere ve kullanım alanlarına sahiptir.

ZKsync, ölçeklendirme mimarisinin bir parçası olarak geçerlilik ispatlarını kullanan bir blockchain ekosistemidir.

ZK ise bu ekosistemin yerel tokeninin işlem sembolüdür.

ZK sembolü, sıfır bilgi kriptografisini kullanan tüm projeleri ifade eden genel bir ad değildir.

Bu farklılıkları anlamak; Layer 2 teknolojilerini, kriptografik ispat sistemlerini ve kripto para piyasalarında işlem gören ZK tokenini araştırırken kavramların karıştırılmasını önler.

Gate TR’de ZK Nasıl Satın Alınır?

ZK alım satımı yapmak isteyen kullanıcılar, Gate TR üzerindeki mevcut piyasaları inceleyebilir.

Gate TR Hesabı Oluşturun

Platformu ilk kez kullanıyorsanız Gate TR hesap oluşturma rehberinden başlayabilirsiniz.

Ayrıca Gate TR başlangıç rehberi, platformun genel işleyişi ve temel özellikleri hakkında bilgi sunar.

Gerekliyse Kimlik Doğrulama İşlemini Tamamlayın

Hesabınıza ve kullanmak istediğiniz hizmete bağlı olarak kimlik doğrulaması gerekebilir.

İşleme devam etmeden önce Gate TR KYC rehberini ve kimlik doğrulama gereksinimleri ile işlem adımlarını inceleyin.

ZK İşlem Çiftini Seçin

Gate TR, aşağıdaki piyasa sayfalarını sunar:

• ZK/USDT: ZK’nın USDT karşılığında alınıp satıldığı piyasa.
• ZK/TRY: ZK’nın Türk lirası karşılığında alınıp satıldığı piyasa.

İşlem yapmak istediğiniz varlığa uygun çifti seçin ve emir vermeden önce piyasa arayüzünü kontrol edin.

Emir Detaylarını Kontrol Edin

Emir göndermeden önce işlem çiftini, emir türünü, miktarı ve geçerli ücretleri kontrol edin.

Emri gönderdikten sonra işlemin gerçekleşip gerçekleşmediğini veya açık durumda olup olmadığını öğrenmek için emir durumunu inceleyin.

Piyasaların kullanılabilirliği ve hesap gereksinimleri değişiklik gösterebilir. Bu nedenle işleme devam etmeden önce Gate TR üzerinde gösterilen bilgileri doğrulayın.

Özet

ZKsync, Ethereum ana ağı dışında gerçekleştirilen işlemleri doğrulamak için sıfır bilgi geçerlilik ispatlarını kullanan bir Ethereum ölçeklendirme ekosistemidir.

ZKsync Era, ekosistemin Layer 2 rollup ağıdır. Daha geniş ZKsync ekosistemi ise ek blockchain ağlarının geliştirilmesini destekler.

ZK tokeni, yönetişim işlevi sayesinde token sahiplerinin geçerli kurallar kapsamında protokol kararlarına katılmasına olanak tanır.

ZK alım satımıyla ilgilenen kullanıcılar, Gate TR üzerindeki ZK/USDT ve ZK/TRY piyasalarını inceleyebilir.

Emir vermeden önce işlem çiftini, ücretleri ve ilgili hesap gereksinimlerini kontrol etmek önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

zkSync Nedir?

ZKsync, sıfır bilgi geçerlilik ispatlarını kullanan bir Ethereum ölçeklendirme ekosistemidir.

ZKsync Era, işlemleri verimli şekilde gerçekleştirmek için tasarlanmış bir Layer 2 rollup ağıdır. Doğrulama ve kesinleştirme süreçlerinde Ethereum’dan yararlanır.

ZK Tokeni Nedir?

ZK, ZKsync ekosistemiyle ilişkili yerel tokendir.

Mevcut kullanım alanları arasında ağın oylama kurallarına tabi olarak protokol yönetişimine katılım bulunur.

zkSync, Sıfır Bilgi İspatlarını Nasıl Kullanır?

ZKsync Era, işlemleri gruplar hâlinde bir araya getirir ve ortaya çıkan durum değişikliklerinin protokol kurallarına uygun olduğunu göstermek için geçerlilik ispatları oluşturur.

Bu ispatlar, rollup ağının kesinleştirme sürecinin bir parçası olarak Ethereum üzerindeki akıllı sözleşmeler aracılığıyla doğrulanır.

zkSync ile Ethereum Aynı Şey mi?

Hayır. Ethereum bir Layer 1 blockchain ağıdır. ZKsync Era ise Ethereum’un ölçeklenebilirliğini artırmak için tasarlanmış bir Layer 2 ağıdır.

ZKsync, doğrulama ve kesinleştirme işlevlerinde Ethereum’u kullanır. Ancak kendine özgü bir işlem yürütme ortamına sahiptir.

ZK’nın Maksimum Arzı Ne Kadar?

ZK’nın maksimum arzı 21 milyar token ile sınırlandırılmıştır.

Arz sınırı, token dağılımı ve dolaşımdaki arz farklı ölçütlerdir. Bu nedenle aynı anlama geldikleri düşünülmemelidir.

Gate TR’de ZK Nasıl Satın Alabilirim?

Gate TR üzerindeki ZK/USDT piyasasını veya ZK/TRY piyasasını ziyaret edebilirsiniz.

Hesap oluşturduktan ve gerekli kimlik doğrulama işlemlerini tamamladıktan sonra alım satım yapmadan önce emir detaylarını kontrol edebilirsiniz.