Avalanche (AVAX) Nedir?

AVAX, Avalanche ekosisteminin yerel tokenidir. 2021 yılının en hızlı yükselen genel ağlarından biri olarak, ekosisteminin genişlemesi AVAX fiyatının da hızla yükselmesini sağladı. Bir yıldan kısa sürede AVAX, yüz kattan fazla artış yaşadı. 2021 yılında art arda ortaya çıkan çok sayıda genel ağ arasında AVAX neden bu kadar öne çıktı? Bu makaleyi okuduktan sonra AVAX ve arkasındaki Avalanche ekosistemi hakkında derinlemesine bilgi sahibi olacaksınız.

Avalanche (AVAX) Nedir?

2021 yılında blok zincir sektörü büyük bir genişleme yaşadı ve ciddi miktarda sermaye çekti. Altyapı alanında Ethereum, BSC ve Polygon gibi genel ağlar sektörün büyümesine güçlü destek sağladı. Yeni nesil bir genel ağ olan Avalanche, merkeziyetsiz bir finans platformu oluşturmayı hedefler. Genel ağların hızlı büyümesinden faydalanan Avalanche’ın yerel tokeni AVAX, güçlü bir yükseliş sürecine girmiştir ve ekosistem kullanıcıları da kısa sürede hızla artmıştır.

AVAX’in Temel Kavramları ve Kullanım Alanları

AVAX’in Temel Kavramları

Ağ üzerinde dağıtılmış bir token olarak AVAX; staking yoluyla ağı güvence altına almak, farklı tokenler arasında işlemler gerçekleştirmek, işlem ücretlerini ödemek ve Avalanche alt ağları arasında temel hesap birimi olarak kullanılmak için kullanılır.

AVAX Temmuz 2020’de piyasaya sürüldü. Halka arz üç farklı modelle gerçekleştirildi ve satış fiyatı 0,5–0,85 dolar aralığındaydı. AVAX’in toplam arzı 720 milyondur; bunun 360 milyonu genesis blokta üretilmiş, kalan 360 milyon ise token ihraç formülüne göre basılacaktır. Şu ana kadar dolaşımdaki toplam AVAX miktarı 296 milyondur ve dolaşım piyasa değeri 4,987 milyar dolardır.

AVAX arzı 720 milyon ile sınırlandırılmıştır ve hiçbir zaman ek arz yapılmayacaktır. Aynı zamanda zincir üzerindeki işlemlerden oluşan tüm gas ücretlerini yakmak için bir yakım mekanizması uygulanmaktadır. Yakılan AVAX miktarı doğrulayıcı ödülleri için basılan miktarı aşarsa, toplam token sayısı azalır ve deflasyon oluşur.

Avalanche Ağının Temel Kavramları

Avalanche, Ava Labs tarafından geliştirilen ve 2020 yılında resmen piyasaya sürülen bir genel ağdır. Avalanche’ın kurucu üyelerinin tamamı Cornell Üniversitesi kökenlidir. Bunlar; Cornell Üniversitesi profesörü ve IC3 kurucu ortağı Emin Gün Sirer, bilgisayar bilimci Kevin Sekniqi ve Facebook Libra protokolünün HotStuff konsensüsünün ilk yazarı Ted Yin’dir.
Avalanche; yüksek ölçeklenebilirliğe sahip, aynı zamanda merkeziyetsiz ve ağ güvenliği yüksek bir blok zincir sunmayı hedefler ve daha düşük ücretler, daha hızlı işlemler ve daha düşük enerji tüketimi amaçlar. Kısacası Avalanche, açık kaynaklı ve programlanabilir merkeziyetsiz bir akıllı sözleşme platformudur.

Üç Zincirli Mimari

Avalanche, işlem zinciri (X-Chain, DAG), sözleşme zinciri (C-Chain) ve platform zinciri (P-Chain) olmak üzere üç zincirli, yani X + C + P paralel mimariyle karakterize edilir. Avalanche bu üç zincirin aynı anda alt ağlar olarak var olmasına izin verir; her biri kendi görevini yerine getirir ve birbiriyle birlikte çalışabilir. Şimdi üç zincirin kullanım alanlarına bakalım.

Kaynak: https://medium.com/avalanchetw

AVAX X Chain: Avalanche üzerindeki varlıkların transferi ve oluşturulması için kullanılır; örneğin kullanıcıların borsalardan varlık yatırma ve çekme işlemleri. Diğer blok zincirlerle çapraz zincir işlemleri de X Chain gerektirir.

AVAX P Chain: Temel işlevi zincir üzerinde veri, dosya ve doğrulama bilgilerini depolamaktır. P Chain, düğüm staking ve ağ doğrulamasından sorumlu olup Avalanche’ın çekirdeğini oluşturur ve sözleşme zinciri ile işlem zincirinin temelini oluşturur. Tüm kullanıcılar 2000 AVAX stake ederek bir Avalanche düğümü olabilir. Aynı zamanda P Chain, Avalanche kullanıcılarının alt ağlar oluşturmasına olanak tanır.

AVAX C Chain: Akıllı sözleşme işlevlerine sahiptir ve akıllı sözleşmelerin geliştirilmesi, dağıtılması ve etkileşimi için kullanılır. C Chain, EVM dahil olmak üzere birden fazla sanal makineyle uyumlu olabilir. Bu nedenle çoğu akıllı sözleşmelerle etkileşime girebilir ve kullanıcıların Metamask üzerinden RPC ağı ekleyerek kolayca erişebildiği ana merkez haline gelir.

Bu üç zincirin paralel ve birbirini etkilemeyen mimarisi, Avalanche’ın diğer genel ağlara kıyasla daha zengin işlevler sunmasını sağlar.

POS mekanizması

Avalanche, Proof of Stake (PoS) konsensüs mekanizmasını uygular. Bu şekilde sistem, ağa katılan düğümleri ekonomik olarak olumlu davranışlar sergilemeye ve ağın işleyişini bozabilecek kötü niyetli eylemlerden kaçınmaya teşvik eder. Düğümler, token sahibinin belirlediği bir süre boyunca taşınamayan belirli miktarda token stake ederek ağa serbestçe katılabilir; minimum staking süresi 2 haftadır. Ağda doğrulayıcılar ve delegatörler bulunur. Doğrulayıcılar ağı güvence altına almaktan, yeni bloklar oluşturmaktan ve işlemleri gerçekleştirmekten sorumludur. Delegatör, stake sürecine katılmak isteyen ancak mevcut bir doğrulayıcı düğüme delegasyon yoluyla güvenmeyi tercih eden AVAX token sahibidir.

Uygulama Alanları

AVAX’in üç ana kullanım alanı vardır: İşlem ücretlerinin ödenmesi: Avalanche ağı üzerinde işlem yapmak, Ethereum’da ETH gerektirdiği gibi AVAX ücretini gerektirir. AVAX, Avalanche ağı ve Avalanche alt ağları arasında ortak tokenidir ve alt ağlar arasında birlikte çalışabilirliği sağlar.

Staking yaparak ödül kazanma: AVAX sahipleri, doğrulayıcı olarak veya tokenlerini bir doğrulayıcıya devrederek staking ödülleri kazanabilir. Dağıtılan ödül miktarı, stake edilen tutara ve süreye bağlıdır. Doğrulayıcı olmak için en az 2.000 AVAX stake etmek gerekir. Minimum staking süresi 2 hafta, maksimum süre ise 1 yıldır.

Alt ağ oluşturma ve sözleşme dağıtma: AVAX, Avalanche alt ağlarının oluşturulması ve sonraki yenilemeleri için ödeme yapmakta kullanılabilir. X Chain üzerinde özel token oluşturmak ve C Chain üzerinde akıllı sözleşme başlatmak için AVAX ücret olarak gereklidir.

AVAX’ın Yatırım Değeri

AVAX tokenin ICO fiyatı 0,5 dolardı ve token fiyatının 50 dolara ulaşması yarım yıldan kısa sürdü. Kasım 2021’de AVAX fiyatı 120 doların üzerine çıkarak rekor kırdı. 12 Mayıs 2022’de, UST’nin sabitliğini kaybetmesiyle yaşanan LUNA çöküşü, tüm kripto para piyasasında sert bir düşüşe yol açtı. AVAX fiyatı da bu süreçte sert şekilde geriledi. Her ne kadar ayı piyasasından etkilenmiş olsa da, fiyat yine de ICO çıkış fiyatının 30 katından fazlaydı.

Kaynak: https://defillama.com/chains

Kaynak: https://defillama.com/chains

Kaynak: Zincirdeki aktif adresler

Avalanche ağı üzerindeki ekosistem görece olgunlaşmıştır. Ağ üzerindeki kilitli toplam değer (TVL), Aralık 2021’de 12 milyar dolarla zirveye ulaştı. Bu makalenin yazıldığı sırada ağdaki TVL 1,61 milyar dolardır ve tüm ekosistemler arasında dördüncü sırada yer almaktadır. Ağ üzerindeki aktif adres sayısı 40.315’tir. Zirve dönemdeki yaklaşık 120.000 aktif adrese kıyasla daha düşük olsa da, bu hâlâ çok büyük bir kullanıcı tabanıdır.

Güçlü teknik ekip, zengin zincir üstü ekosistem, büyük zincir üstü fonlar ve kullanıcı desteğiyle AVAX’in bir sonraki boğa döngüsünde nasıl bir performans göstereceği yatırımcıların yakından takip etmesini hak etmektedir.

AVAX Ekosistemine Genel Bakış

Avalanche, düşük ücretleri, yüksek işlem hızı ve EVM uyumluluğu sayesinde çok sayıda kullanıcı ve geliştiriciyi çekmiş ve DeFi merkezli güçlü bir zincir üstü ekosistem oluşturmuştur. Şu anda ağ üzerinde, yerel projeler ve diğer zincirlerle uyumlu projeler dahil olmak üzere DeFi, GameFi, cüzdanlar, borsalar ve zincirler arası köprüler gibi birçok alanı kapsayan 269 uygulama bulunmaktadır.

C Chain’i genişletmek amacıyla Avalanche Foundation, Mart 2022’de 290 milyon dolarlık bir teşvik planı başlattığını duyurdu. Foundation, Avalanche ağı üzerindeki alt ağların büyümesini teşvik etmek için 4 milyon AVAX token hibe edecektir. Şu anda Crabada, DeFi Kingdoms, Shrapnel ve diğer projeler Avalanche’ın P Chain’i üzerinde alt ağlar dağıtmıştır. Alt ağların ve C Chain’in paralel çalışması, Avalanche ağının performansını artırmakta ve AVAX ekosisteminin sürdürülebilir gelişimini daha da desteklemektedir.

Trader Joe’s

Temmuz 2021’de piyasaya sürülen Trader Joe’s, Avalanche üzerindeki ana merkeziyetsiz borsadır. BNB Chain üzerindeki PancakeSwap’e, Ethereum’daki Uniswap ve SushiSwap’e benzer. Trader Joe’s, Avalanche’ı tüm kullanıcılar için tek duraklı bir DeFi merkezi haline getirmeyi amaçlar. Trader Joe’s büyümeye devam ettikçe yeni ürünler art arda ortaya çıkmaktadır. Trader Joe’s şu anda alım satım, likidite madenciliği, borç verme, staking ve getiri çiftçiliği dahil olmak üzere birçok işlevi desteklemektedir.

Rocket Joe, Trader Joe’s tarafından başlatılan bir token fonlama platformudur. Kullanıcılar JOE token stake ederek rJOE elde edebilir ve Rocket Joe token ihraçlarına katılabilir. 100 rJOE tutan kullanıcılar, Rocket Joe üzerindeki yeni projelerden 1 AVAX’lık katılım payı elde edebilir.

BENQI

BENQI, Avalanche C Chain üzerinde inşa edilen ilk likidite piyasasıdır. Kullanıcılar atıl varlıklarını faiz kazanmak için borç verebilir ve ayrıca BENQI üzerinde varlıklarını stake ederek ETH stake edip AVAX borç almak ve buna karşılık gelen faizi ödemek gibi şekilde diğer varlıkları borç alabilir.

10 Ağustos 2021’de BENQI, 3 milyon dolarlık bir likidite madenciliği teşvik planı duyurdu. Kullanıcılar BENQI üzerinde likidite sağlayarak QI veya AVAX token ödülleri kazanabilir. Bu plan daha sonra, Avalanche Foundation tarafından 18 Ağustos’ta başlatılan 180 milyon dolarlık likidite madenciliği ödül planına dahil edildi. Avalanche daha sonra kullanıcılar ve fonlar açısından en popüler genel ağ haline geldi. SBF bile 140 milyon dolarlık fonla bu “şölene” katıldı ve bunun 87,433 milyon doları likidite madenciliği için BENQI borç verme protokolüne yatırıldı.

Ethereum üzerindeki likidite piyasasıyla karşılaştırıldığında, Avalanche ağı üzerinde dağıtılan BENQI daha hızlı işlemler ve daha düşük işlem ücretleri sunar. Şu an itibarıyla BENQI, 272 milyon dolara ulaşan toplam kilitli varlık miktarıyla Avalanche ağı üzerinde ikinci sırada yer almaktadır.

Platypus Finance

Platypus Finance, stablecoin swap’larındaki slipajı azaltmak ve verimliliği artırmak için tasarlanmış bir stablecoin takas protokolüdür. Tek taraflı likidite sağlanmasını desteklemesi özelliklerinden biridir. Yani kullanıcılara yalnızca tek bir stablecoin yatırarak likidite sağlayıcı olma imkânı verir; bu da kalıcı olmayan kayıp riskini ve kullanıcıların diğer stablecoinlerden kaynaklanan riskini azaltır. Ayrıca Platypus Finance, kullanıcıların çok sayıda işlem çifti ve sınıflandırma eklemeden yeni para birimlerini kolayca eklemesine olanak tanıyan açık likidite tasarımıyla öne çıkar.

Crabada

Deniz altı yengeçleri temalı bir savaş oyunu olarak Crabada, Avalanche üzerindeki en popüler oyunlardan biridir. Oyuncular deniz yengeçlerini satın alabilir ve üretebilir. Deniz tabanı yengeçleri madencilik yapabilir ve CRA ile TUS kazanabilir. Kullanıcılar ayrıca platformdaki diğer oyuncuları “soyarak” madencilik ödüllerini çalabilir. Birçok kişi Crabada’nın aslında AVAX ağı üzerindeki “Axie” olduğunu düşünmektedir.

Crabada, kullanıcı sayısı ikinci sıradaki projeyi açık ara geçtiği için Avalanche üzerindeki GameFi alanının lideri olmaya devam etmektedir. Crabada, bir hafta içinde Avalanche’ın işlem hacminin %64’ünü oluşturur. Ancak zincir oyunlarının genel popülerliğinin düşmesiyle birlikte Crabada artık eskisi kadar güçlü değildir.

GMX

GMX, daha önce BSC ağı üzerindeki bir proje olan Gambit adıyla biliniyordu ve daha sonra Arbitrum’a taşınarak Avalanche ağını da desteklemeye başladı. Türev alım satımı GMX’in ana faaliyet alanıdır. Yatırımcılar GMX üzerinde BTC, ETH, LINK, UNI ve AVAX gibi varlıkları 30 kata kadar kaldıraçla alım satım yapabilir ve ayrıca bu varlıklarda spot alım satım da gerçekleştirebilir. GMX borsası, Chainlink oracle’ları aracılığıyla gerçek zamanlı fiyatlar sunar.

GMX, küresel likidite modelini benimser ve varlık taşıyıcısı olarak GLP tokenleriyle likidite sağlar. Kullanıcıların GMX’te piyasa yapıcılığa katılma yolu, GMX borsası tarafından çıkarılan likidite tokeni GLP’yi doğrudan satın alıp stake etmektir ve elde edilen staking geliri ETH, USDC ve esGMX’tir. Kullanıcı kâr ettiğinde GLP kazanır; zarar ettiğinde ise teminat GLP havuzuna dahil edilir ve stake eden kullanıcılara dağıtılır.

AVAX Nasıl Alınır?

AVAX’ın dolaşımı ağırlıklı olarak ikincil piyasada yoğunlaşmaktadır. Kullanıcılar Gate TR borsasının ana sayfasına gidip üst çubuktaki “Fiyatlar” seçeneğine tıklayın. Ardından AVAX’ı bulup, işlem sayfasına girmek için sağ taraftaki “Alım Satım” seçeneğine tıklayın. Ayrıca bu bağlantı üzerinden doğrudan işlem sayfasına da gidebilirsiniz.

İşlem sayfasında ideal bir alım fiyatı belirleyebilir ve satın almak istediğiniz AVAX miktarını girebilirsiniz. Web sitesi ödenecek USDT tutarını otomatik olarak hesaplar. “Satın Al” seçeneğine tıkladıktan sonra, verilen emir emir havuzuna iletilir. AVAX için bekleyen en düşük emir fiyatı, verdiğiniz emrin alım fiyatı aralığına girdiğinde emir gerçekleşir ve ilgili TL tutarı AVAX’a dönüştürülür.

Son Dönem AVAX Çalkantıları

26 Ağustos 2022’de, bir kripto haber sitesi olan Crypto Leaks, Avalanche’ın geliştirici şirketi Ava Labs hakkında çarpıcı bir iddia ortaya attı. Crypto Leaks, Ava Labs’in Roche Freedman adlı bir ABD hukuk firması üzerinden Binance, Solana Labs ve DFINITY Foundation gibi rakiplere karşı gizlice kötü niyetli davalar açtığını iddia etti. Bu davaların Ava Labs’in bundan kâr elde etmesini sağladığı belirtildi. Karşılığında Ava Labs’in Roche Freedman’a önemli miktarda Ava Labs hissesi ve AVAX token ödediği ifade edildi.

Ortaya çıkarılan içerikler, birden fazla hukuk firmasının ortak avukatı olan Kyle Roche’un videolarını ve ilgili belgeleri içerir. Ancak bu belgeler hiçbir zaman doğrulanmamıştır.

Kaynak: https://abmedia.io/20220829-crypto-leaks-claim-ava-labs-in-evil-conspiracy

Ortaya çıkan bu olay, kripto piyasasında geniş çaplı endişeye yol açtı. Ava Labs’in kurucusu Emin Gün Sirer, tüm iddiaları reddederek “bu yasa dışı, etik dışı ve tamamen yanlış eylemlerin hiçbirine asla dahil olmayız; teknolojimiz ve ekibimiz bunu açıkça ortaya koyuyor” dedi. Daha sonra Crypto Leaks’in ortaya koyduklarını çürütmek için bir makale yayımlandı. Ayrıntılar için buraya bakabilirsiniz.

Binance’in kurucusu CZ de, Crypto Leaks’in açıkladıklarının doğru olup olmadığından emin olmadığını belirten bir paylaşım yaptı ve Binance’in Ava Labs’in rakibi bile olmadığını ekledi.

Kaynak: https://coinmarketcap.com/zh/currencies/avalanche/

Bu haber piyasada kısa süreli bir paniğe yol açtı, ancak Crypto Leaks ek bir kanıt sunmadı. Ava Labs kurucusu Emin Gün Sirer’in açıklaması AVAX fiyatının toparlanmasını sağladı. Kullanıcılar olarak bu tür açıklamalarla gereksiz şekilde etkilenmemeliyiz; ancak proje tarafının daha olumlu bir rekabet yolu seçerek Web3’e yenilik ve değişim getirmesini de umuyoruz.

AVAX ile ilgili bağlantılar

Twitter: https://twitter.com/avalancheavax
Medium: https://medium.com/avalancheavax
Telegram: https://t.me/avalancheavax
Web sitesi: https://www.avax.network/

Sonuç

Avalanche genel ağının yerel tokeni olarak AVAX, Avalanche ağı içinde çok önemli bir rol oynar. Benzersiz üç zincir mekanizması ve hızla gelişen zincir üstü ekosistemiyle Avalanche, pazar payı için hızla yarışarak en önde gelen genel ağlar arasına girmiştir. AVAX fiyatı, erken dönemde destek verenlere de önemli kazançlar sağlamıştır.

DeFi ve GameFi, Avalanche ağı üzerindeki ana ekosistemlerdir. Geç başlamasına rağmen Avalanche ekosistemi hızlı şekilde gelişmiştir. Hem aktif kullanıcı sayısı hem de tirici sayısı yüksek hızla artmaktadır. 180 milyon dolarlık madencilik ödülü ve 290 milyon dolarlık alt ağ teşvik planı gibi bir dizi teşvik önleminin başlatılması, ağın ekosistem büyümesini desteklemede dikkat çekici bir rol oynamıştır.

AVAX token fiyatı kademeli olarak düşmüş olsa da, GameFi’nin popülerliğinin azalması ve ayı piyasasında DeFi fonlarının çıkış yapmasıyla birlikte Avalanche ekibi NFT piyasaları, devlet iş birlikleri gibi yeni alanları aktif biçimde araştırmak için yoğun şekilde çalışmaktadır. Avalanche’ın alt ağ teknolojisinin gelecekte giderek daha kritik bir rol oynayacağı öngörülebilir. Alt ağlar arasında nasıl sorunsuz bağlantı kurulacağı ve alt ağların gizlilik, güvenlik ve yüksek performans özelliklerinin hangi ekosistem uygulamalarını çekeceği, AVAX açısından dikkatle takip edilmesi gereken konulardır.