DeFi’nin Geleceği: Büyüme Nereden Gelecek?

DeFi TVL (Total Value Locked), son dört yılda büyük ölçüde yatay seyrederek bir büyüme darboğazına girdiğini gösteriyor. Bu makale, DeFi’nin stablecoin’ler, getiri sağlayan stablecoin’ler ve RWA’ler (Real-World Assets – Gerçek Dünya Varlıkları) üzerinden perakende kullanıcılar ve fintech senaryolarına nasıl genişleyebileceğini inceliyor. Ayrıca “embedded DeFi + getiri ürünleri” yaklaşımının sektör için bir sonraki büyüme motoru olup olamayacağını tartışıyor.

2025 yılında DeFi TVL yeni bir tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı; ancak bu seviye, 2021 zirvesinden çok da yüksek değildi. Piyasa sakinleşmişken şu soruyu sormak gerekiyor: Bir sonraki sermaye ve kullanıcı dalgası nereden gelecek?

Mevcut Durum: DeFi TVL Neden Sıkıştı?

DeFi Summer rüzgârıyla birlikte TVL, 2021’in sonlarında 204 milyar dolara kadar yükseldi. Ardından FTX ve benzeri çöküşlerle birlikte ayı piyasasına girerken yavaş yavaş geriledi. Sonrasında DeFi yeniden toparlandı ve Ekim 2025’te 225 milyar dolara ulaştı. Ancak dört yılda yalnızca %10’luk bir artış, pek de patlayıcı bir büyüme sayılmaz. İlk dalga katılımcılar çoğunlukla kripto yerlileri ve trader’lar artık doygunluğa ulaşmış olabilir.

Her iki zirvenin de birbirine bu kadar yakın olması endişe verici olsa da, bu durum varoluşsal bir tehdit değil. Mevcut kullanıcı kitlesi ne kadar sadık olursa olsun, tek başına DeFi’yi bir üst seviyeye taşıyacak kadar büyük değil.

Bu eşiği aşmak için DeFi’nin çok daha geniş bir kitleye ulaşması gerekiyor. İyi haber şu ki bu kitle aslında zaten mevcut — yalnızca doğru araçlarla zincire alınmayı bekliyor.

Umut Veren Alan: Stablecoin’ler ve Onchain Getiri

Geçtiğimiz yıl en çok büyüyen alan stablecoin piyasası oldu ve zincir üzerinde hiç olmadığı kadar fazla dolar bulunuyor. USDT ve USDC istikrarlı şekilde büyümeye devam ediyor ve birlikte 260 milyar doların üzerinde bir büyüklüğe ulaşıyorlar (yani DeFi’nin kendisinden daha büyükler).

DeFi parabolik büyüme göstermediği dönemlerde bile kullanıcıların stablecoin basmaya devam etmesi, onchain para transferine olan talebin hâlâ güçlü olduğunu gösteriyor. Aynı zamanda, DeFi’nin sunduğu getirilere erişen kullanıcı sayısının artması, bir sonraki büyümenin nereden gelebileceğine dair önemli bir sinyal veriyor.

Getiri sağlayan stablecoin’lerin ve RWA’lerin yükselişi bunu daha da netleştiriyor. @stablewatchHQ verilerine göre, getiri sağlayan stablecoin’ler bugün 20 milyar doların üzerinde bir değeri temsil ediyor. sUSDS, sUSDe ve benzeri ürünler son bir yılda ciddi bir ivme yakaladı.

Aynı şekilde RWA’ler de zincir üzerinde hızla büyüyor. Bu ürünler, hazine bonoları ve diğer geleneksel varlıklarla desteklenen gerçek getiri sunuyor. Ancak şu anki en büyük sorun şu: Bu ürünler ağırlıklı olarak kripto yerlilerine ve onchain “balinalara” hitap ediyor. Bu durum devam ettikçe potansiyelleri ciddi şekilde küçümsenmiş oluyor. Oysa doğru paketleme ve kullanıcı deneyimiyle, getiri sağlayan stablecoin’ler ve RWA’ler için devasa bir kitle pazarı fırsatı mevcut.

Perakende Kullanıcı Neden Hâlâ Gelmedi?

Fırsatın ne kadar büyük olduğunu görmek için DeFi’yi fintech ile karşılaştırmak yeterli. DeFi’nin mevcut TVL’si yaklaşık 164 milyar dolar seviyesinde. Buna karşılık, mobil fintech uygulamaları küresel ölçekte 2 trilyon doların üzerinde müşteri varlığı yönetiyor. Sadece ilk 100 neobank’ın toplam varlıkları 2,4 trilyon dolar. Bu ölçekte bakıldığında DeFi neredeyse istatistiksel bir yuvarlama hatası gibi kalıyor.

“Ürünü yap, kullanıcı gelir” yaklaşımı bizi ancak belli bir noktaya kadar taşıyabilir. DeFi gerçekten büyüyecekse, fintech’i dev hâline getiren sıradan kullanıcıları hedeflemek zorunda.

2025’te @aave, @ethena_labs ve @pendle_fi gibi protokollerin başarısı, kullanıcıların getiriye ne kadar aç olduğunu açıkça gösterdi. Bu projeler büyük miktarda sermaye ve ilgi çekti. Eğer bu tür ürünleri kitlelere, net anlatılan ve kullanımı kolay bir şekilde sunabilirsek, kelimenin tam anlamıyla trilyonlarca dolar ve on milyonlarca kullanıcı DeFi için erişilebilir hâle gelir.

DeFi İçin Yol Haritası: Basit, Güvenli ve Getiri Odaklı

Önümüzdeki yıl DeFi için asıl sınav, getiri fırsatlarını sıradan insanlar için kolay ve güvenli hâle getirip getiremeyeceği olacak. Büyüme; daha karmaşık finansal ürünlerden, yüzüncü yield farm’dan, yüzüncü perps DEX’ten ya da milyonuncu airdrop’tan gelmeyecek. Büyüme; merkeziyetsiz protokoller üzerine inşa edilmiş, gerçek problemleri çözen, basit ve güvenilir ürünlerden gelecek. Ve bu ürünlerin merkezinde getiri olmalı (evet, Aave App).

Yüz milyonlarca insan hâlihazırda banka ve fintech uygulamaları kullanıyor ve paralarını telefonlarından yönetmeye alışkın. DeFi bu pastadan küçük bir pay bile alabilirse, yeni bir büyüme dalgası başlatabilir ve TVL yeniden 200 milyar dolar civarında tıkanıp kalmaz.

Embedded DeFi burada kritik bir rol oynayacak; fintech’ler ve neobank’lar onchain getiriyi sistemlerine entegre edecek. Ancak ekiplerin bununla yetinmemesi gerekiyor. Tüketici odaklı ürünlerde liderlik eden protokoller en büyük getiriyi yakalayacak. Sadece kripto yerlilerine optimize olmaya devam edenler ise, büyümesi sınırlı bir pastayı paylaşmak zorunda kalacak.

DeFi kazanacak.

Bu makale, X kaynağından alıntılanmıştır. Telif haklarına ilişkin sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.